Jesteś na stronie Duńskiego Instytutu Kultury w Polsce  Nasze biura na świecie Created with Sketch.
EN/PL
02 · 05 · 2020

Nie żyje Yahya Hassan

Nie żyje Yahya Hassan, Palestyńczyk, duński poeta. Miał 24 lata. Jego debiutancki tom zgłosiłam w 2014 r. do gdańskiej nagrody Europejski Poeta Wolności. Uzyskał nominację, książka ukazała się w polskim przekładzie i wszyscy krytycy, z którymi rozmawiałam, byli pewni, że otrzyma nagrodę. Nie otrzymał, ta poezja jest trudna do udźwignięcia, ta poezja to szarpiący trzewia krzyk. Dramatyczny krzyk sprzeciwu wobec rzeczywistości, która niszczy i demoralizuje. Krzyk sprzeciwu wobec przemocy

w rodzinie, w społeczeństwie, między narodami i państwami. Krzyk sprzeciwu wobec władzy zinstytucjonalizowanej religii, wobec hipokryzji wiernych, wobec instytucji państwa niewrażliwych na pojedynczego człowieka. Niektórzy traktowali ten krzyk jako banalny bunt młodego, niedojrzałego człowieka. Ale siedemnastoletni wówczas autor był zarazem młodzieńczo buntowniczy – i dojrzały niczym starzec. Rozpaczliwie świadomy piętna, jakie na jego psychice i życiu wywarła otaczająca go rzeczywistość. Rozpaczliwie obezwładniony świadomością, że nie jest w stanie uwolnić się od konsekwencji tego, co jemu osobiście i jego środowisku zgotował los. Ale szarpiący się

z tym losem, i rozpaczliwie rozdrapujący swoje rany. By wydobywać z siebie krzyk.

By tym krzykiem w brutalnej formie ukazać piekło – i zostać usłyszanym.

 

I został usłyszany. Stutysięczny nakład książki sprzedano w Danii w trzy miesiące, posypały się przekłady i liczne nagrody. A potem życie napisało dalszy ciąg dramatu. Więzienie, wyrok sądowy, przymusowe leczenie psychiatryczne. Niektórym zdawało się, że to już koniec poety, zresztą takie głosy pojawiały się zaraz po debiucie – że Hassan to autor jednej książki, bo kolejnych takich nie da się napisać. A jednak. W 2019 roku, po sześciu latach, ukazał się drugi tom: Yahya Hassan. Digte 2, o takiej samej sile rażenia, znowu autobiograficzny, ale idący dalej: wyprowadzający paralelę między indywidualnym losem i strukturą świata. Jesienią otrzymał nominację do Nordyckiej Nagrody Literackiej 2020, która będzie miała swój finał w październiku. Już bez Yahyi Hassana. Bez kontrowersyjnego, odważnego, pięknego, tragicznego poety.

Którego głos poruszał głęboko i w sposób niespotykany – – – którego głos porusza głęboko i w sposób niespotykany.

 

Żyj wreszcie wolny, odpocznij, znajdź harmonię, jasność, szczęście.

 

Bogusława Sochańska